پايگاه اطلاع رساني فرهنگ و ارتباطات ديني
ArticleID PicAddress Subject Date
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
 
 
 
 
  • مطالبات رهبري پيرامون علم بومي   
  • 1391-11-07 13:10:15  
  • تعداد بازدید : 13   
  • ارسال به دوستان
  •  
  •  
  • مطالبات رهبری پیرامون علم بومی و تمدن سازی

    گفت و گو با دکتر سید سعید احمدی زاویه

    عضو هیأت علمی دانشگاه هنر دانشگاه تهران

    متأسفانه این اشتباه هنوز هم وجود دارد که برخی متمدن شدن را مترادف با غربی شدن می دانند. ما با یک نوع خود باختگی و غول سازی از تمدن غرب مواجهیم و تا زمانی که این خودباختگی درمان نشود و ما به دستاوردها، استعدادها و پیشینه های فرهنگ بومی مان روی نیاوریم، توفیق بزرگی در این عرصه حاصل نخواهد شد.

    سیدسعید سیداحمدی زاویه عضو هیأت علمی دانشگاه هنر تهران در پاسخ به این موضوع که بخشی از گلایه های دانشجویان در دیدارهای با رهبر معظم انقلاب، به روز نبودن دانش اساتید در رشته های تخصصی است، گفت: « به اعتقاد من برای رسیدن به تصویر درستی در این باره و به تبع آن داوری منصفانه باید مسأله را از ابعاد مختلف بررسی قرار داد. البته هیچ تردیدی در این موضوع وجود ندارد که نه تنها اساتید، بلکه همه افراد باید به گونه ای تدبیر کنند که از تحولات روز عقب نمانند، همچنان که امیرالمؤمنین (ع) به مردم توصیه می کنند فرزندان خود را برای نسل آینده ـ نه حتی نسل امروز ـ تربیت کنند، این سخن علی(ع) شاید 100 سال گذشته چندان قابل فهم نبود، اما امروزه به ویژه با شتاب تحولات در جهان به اهمیت آینده نگری و عقب نماندن از سیر تغییرات پی می بریم. وی افزود: با این حال نباید از یاد برد که همه مبانی علمی برخی از رشته های دانشگاهی به گونه ای نیست که ما انتظار داشته باشیم این مبانی هر چند وقت یک بار از سوی استاد مربوطه بازبینی شود تا ما قانع شویم که حرف های استاد تکراری نیست.

    این استاد دانشگاه به درس منطق اشاره کرد وگفت: شما قرن هاست که می بینید مبانی علمی منطق همان چیزی است که ارسطو نوشته و امروزه هم کماکان همان مبانی حاکم است، جز متفرقاتی نظیر منطق «فازی» ، بنابراین در این جا نمی توان یکسره بر این حقایق چشم بست و حکم داد که چرا مثلاً جزوه فلان استاد متعلق به دوهزارسال پیش است؛ این جزوه و محتوانی آن قدیمی است و نظایر آن؛ در صورتی که دانشجوی ما بدون آشنایی با پایه های این علم نمی تواند ذهنیت درستی در این باره داشته باشد.

    دکتر زاویه با اشاره به اینکه امروز در عصر سایبری و کوچک شدن جهان قرار داریم، تأکید کرد: امروز هر فردی می تواند از خانه اش به دنیایی از اطلاعات متصل شود، اطلاعاتی که لزوماً نمی تواند پایه علمی داشته باشد. حال دانشجویی را در نظر آورید که در اینترنت به شکل تصادفی یا حتی پژوهشی به چند مطلب یا نظریه برخورده و آن را سر کلاس مطرح می کند و انتظار هم دارد که استاد سر کلاس با اشراف کامل درباره آن های سخن بگوید، اما شما در نظر بگیرید که یک فرد هر چقدر هم که فراغت بال داشته باشد آیا حتی می تواند بخش کوچکی از مطالب روزنامه ها، نشریات، سایت ها و سایر ابزارهای رسانه ای را به صورت روزمره رصد کند؟ بنابراین بی انصافی است که در این باره استادان را متهم به کم کاری کنیم.

    وی در ادامه به خصوصیت نسل جوان در لذت بردن از نقد و شنیدن حرف مخالف اشاره و تصریح کرد: این در طبیعت جوان وجود دارد که بیش از تأیید به دنبال نقد و نفی می گردد. از طرف دیگر در روزگار معاصر ما بسیاری از افراد تلاش می کنند باورها، سنت ها، و اعتقادات را نقد کنند. این روحیه ماحصل موج ساختارشکنی در غرب است؛ از این رو عده ای از جوانان هم تحت تأثیر این موج گمان می کنند که همه مفاهیم و پدیده ها را باید زیر سؤال ببرند، آن ها اسم این ساختارشکنی را نقد علمی می گذارند که اگر چه ممکن است از شیوه های علمی تهی نباشد، اما محتوای علمی ندارد.

    عضو هیئت علمی دانشگاه هنر تهران در ادامه گفت: نوجویی و نوگرایی به ویژه در میان نسل جوان امری ستودنی است، اما نباید از مبانی منطقی در پذیرش یا رد پدیده های غفلت شود. من همواره در کلاس هایم به دانشجویان می گویم وقتی سخنی را می شنوید نباید اثباتی برخورد کنید اصلاً لازمه تحول علمی در دانشگاه ها همنی است که به ددور از احساسات و سطجی گرایی به دنبال ریشه یابی چالش های حقیقی مان در حوزه تولید علم و رفع نواقص باشیم.

    وی با اشاره به مطالبه رهبر معظم انقلاب در استفاده از راه های میان بر برای برداشتن فاصله علمی کشورمان با غرب گفت: اصلاً احتیاجی نیست که ما چرخ را دوباره اختراع کنیم، بلکه باید نقطه عزیمت و شروع ما همان دستاوردهایی باشد که امروز غرب به آن رسیده است، همچنان که رفتار تمدن غرب در دروه رنسانس با دستاوردهای تمدن اسلامی از جمله ایران نیز همین بود.

    غرب وارث تمدن های پیش از خود است، آنها هرگز درباره کشف الکل از سوی زکریای رازی یا یافته های طبی و روانشناسی ابن سینا تشکیک نکردند، بلکه نقطه حرکت خود را در تداوم این یافته ها قرار دادند.

    این استاد دانشگاه در ادامه به لزوم بومی سازی علم در دانشگاهها و تطبیق دستاوردهای علمی با فرهنگ، باورها و آموزه های دینی و ایرانی به عنوان مطالبه رهبری پرداخت و گفت: این مسأله یکی از بحران های قابل اعتنا در دانشگاه ها و به معنای گسترده تر در مدیریت بخش های مختلف جامعه است. به عنوان نمونه این مسأله وجود دارد که چرا دانش آموختگان علم اقتصاد که در غرب پایه های این دانش را فرا گرفته اند و خواسته اند همان مبانی، اصول و تئوری های غربی را در کشور پیاده کنند به کامیابی نرسیده اند؛ سؤال این است که چرا این نظریات در کشورهای غربی به بار می نشیند اما همان مبانی و اصول در کشور ما ثمری ندارد، به خاطر این که ما سال ها از این موضوع غفلت کردیم که آن اصول و مبانی متعلق به فرهنگ غربی با باورهای خاص آن تمدن است و لزوماً در فرهنگ اسلامی ـ ایرانی نتیجه بخش نخواهد بود.

    وی افزود: غرب برای غلبه بر چالش های اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و نظایر آن، روش ها و راهکارهایی را پیش رو می گذارد. این جاست که باید حواس ما جمع باشد و پیش از آن که بخواهیم طابق النعل بالنعل عین روش ها را از غرب بگیریم و در صدد پیاده سازی همان نسخه ها در کشورمان باشیم، به مبانی و اصول و پایه های آن روش ها بنگریم که چقدر ظرفیت تطابق با فرهنگ ما را دارد.

    سید احمدی زاویه با تأکید بر این که دور شدن از مبانی و یافته های ارزشمند فرهنگ ایرانی ـ اسلامی در همه ساحت ها و وجوه زندگی امروز ما به چشم می خورد و خودباختگی در برابر فرهنگ غربی آثار و لطمات بسیاری را به دنبال داشته است، اظهار داشت: شما وقتی به بافت و پیکره شهرهای ما نگاه می کنید می بینید 98 در صد این معماری کپی ناشیانه از غرب است، معمارانی که ما تربیت کردیم پیش از آنکه با مبانی معماری شرقی، ایرانی و اسلامی آشنا شوند، یکسره نظریات غربی را دنبال کرده اند، نتیجه این غفلت همین نازیبایی گسترده در شهرهای ماست، در حالی که شما بعد از هزار سال وقتی پا به شهر یزد و بافت سنتی آن می گذارید لذتی روحانی تمام وجود شما را فرا می گیرد، این لذت را نباید با یک احساس نوستالژیک اشتباه گرفت، چرا که معماری خانه ها و معبرهای یزد، استفاده از مصالح و ابعاد و سایر اجزا همه در خدمت اقلیم و جغرافیا و باورهای ساکنان آنجاست، اما ما امروزه در معماری به تنها چیزی که فکر نمی کنیم همین اصول و مبانی است.

    از عضو هیأت علمی دانشگاه هنر تهران درباره عبارت واگن علمی مان را نباید به لوکوموتیو غرب ببندیم از رهبر معظم انقلاب گفت: متأسفانه غرب زدگی و سر سپردن به نظریات و تئوری های غربی هنوز هم در میان ما وجود دارد، وقتی تقی زاده در عصر مشورطه اعلام می کند که ما برای پیشرفت باید از فرق سر تا ناخن پا غربی شویم، دست به همان اشتباهی می زند که برخی از روشنفکران ما را درگیر خود کرد. متأسفانه این اشتباه هنوز هم وجود دارد که برحی متمدن شدن را مترادف با غربی شدن می دانند. ما با یک نوع خود باختگی و غول سازی از تمدن غرب مواجهیم و تا زمانی که این خود باختگی درمان نشود و ما به دستاوردها، استعداد و پیشینه های فرهنگ بومی مان رو نیاوریم، توفیق بزگی در این عرصه حاصل نخواهد شد.

    وی افزود: به تعبیر مولانا « خلق را تقلیدشان برباد داد » آفت بزرگ تولید علم، تقلیدهای محض و کورکورانه است، ما خوشبختانه در فرهنگمان ذخایر ارزشمندی از متن قرآن و سخنان پیامبر(ص) و ائمه اطهار(ع) در مذمت تقلیدهای کورکورانه و لزوم استفاده از قوه درایت، اندیشه و تدبیر سراغ داریم؛ اما متأسفانه از این گنجینه های ارزشمند و نهادینه سازی مفاهیم این منابع در جامعه علمی کشور غفلت کرده ایم.

    سید احمدی زاویه افزود: اگر ما به جد به دنبال عملیاتی کردن مطالبه رهبری در تقلید نکردن محض از فرهنگ غرب و نبستن واگن های توسعه علمی کشور به این تمدن هستیم باید عمیقاً دست به ریشه یابی بزنیم و این اعتماد به نفس را داشته باشیم که تعقیب کننده صرف ریل های این قطار نباشیم.

    نقل از نشریه آوای نهاد - شنبه 6 شهریور 1389

     
    نام :
    نام خانوادگی :
    ایمیل :
     
    متن :
    متوسط امتیاز :
    %0
    تعداد آراء :
    0
    امتیاز شما :