پايگاه اطلاع رساني فرهنگ و ارتباطات ديني
ArticleID PicAddress Subject Date
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
 
 
 
 
  • دولت, نوسازى و هويت ايرانى  
  • 1390-06-23 19:51:6  
  • تعداد بازدید : 14   
  • ارسال به دوستان
  •  
  •  
  • دولت, نوسازى و هويت ايرانى

    استاد راهنما: دكتر حميد احمدى

    استاد مشاور: روح الله حسينيان

    دانشجو: على رضا زهيرى

    مقطع: كارشناسى ارشد علوم سياسى

    با روى كار آمدن دولت نوگراى رضاشاهى, عصر نوسازى به طور واقعى در ايران آغاز گشت. فرآيند نوسازى از همان ابتدا, چالش ميان فرآيند نوسازى و ارزش هاى دينى را در پى داشت. شكاف حاصل از اين منازعه تا روزهاى آخر عمر سلسله پهلوى ادامه داشت. نخبگان عصر پهلوى براى حل بحران هاى حاصل از اين منازعه, دست به تلاش هاى گسترده اى زدند. مهم ترين رويكرد آنان در قبال اين چالش, دست يازيدن به ايرانى گرايى مبتنى بر ارزش هاى ايران پيش از اسلام بود. آنان براى تضعيف مذهب كه آن را مانع اساسى در قبال نوسازى مى پنداشتند, به آفرينش هويت ملى جديد كه با ارزش هاى دينى بيگانه است, دست زدند. آنچه حاصل چنين فرآيندى بود, شامل موارد زير مى شد: 1ـ همگرايى تجدد و ناسيوناليسم; 2ـ ظهور ناسيوناليسم ضد استعمارى; 3ـ تشديد چالش ميان سنت و نوسازى; 4ـ تضعيف مذهب به عنوان مانع نوسازى; 5ـ منفعل شدن فزاينده نيروهاى سنت گرا.

    با ظهور امام خمينى در عرصه تحولات سياسى ايران, چالشى سخت و مستمر ميان نيروهاى چالش گر و رژيم سياسى درگرفت كه سرانجام به تخريب ساختار كهنه نظام شاهنشاهى و تإسيس جمهورى اسلامى منجر شد.

    دهه اول انقلاب با گفتمانى مبتنى بر ارزش هاى دينى, در پى آن بود تا امنيت از دست رفته دنياى سنتى را با عرضه ايدئولوژى فراگيرى جبران نمايد. بنابراين با نفى ارزش هاى رژيم پيشين, اراده خود را براى دگرگونى در ساختارهاى پيشين معطوف ساخت و با وام گيرى از انديشه هاى سياسى شيعى به اصلاح و جايگزين كردن ارزش هاى دينى پرداخت. بدين ترتيب, نوسازى به مفهوم اصلاح و پالايش اخلاق جامعه و ايجاد عدالت اجتماعى آغاز گرديد. بنابراين, علاوه بر طرد فرآيند نوسازى به مفهوم رايج آن, ملت گرايى و اركان غيردينى هويت ايرانى نيز مورد انكار قرار گرفت.

    پس از گذار از دوران دشوار پر تنش دهه اول انقلاب, دوره دوم, (دوران سازندگى) نام گرفت. در اين دوران, شرايط و الزامات درونى و بيرونى موجب تحول در ساختار سياسى و اقتصادى كشور گرديد و دولت هاشمى رفسنجانى, نوسازى اقتصادى را به عنوان هدف اصلى برنامه هاى خود قرار داد.

    بدين ترتيب, دوران تازه اى از چالش ميان سنت و نوسازى در حيات جمهورى اسلامى ايران, آغاز گرديد. اين چالش در اواخر دهه دوم به ويژه در دولت محمد خاتمى آشكارتر شد. در همين زمان از سوى نخبگان غيررسمى, احياى ارزش هاى ملى, به معناى مطالبات جديدى بود كه دولت هاى وقت را وادار به اتخاذ رويكردهاى تازه اى در قبال هويت ملى مى نمود. بنابراين, در يك چارچوب جديدى, نخبگان رسمى در تلاش اند با پيوند ميان دو لايه سنت هاى دينى و هويت ملى فرهنگ ايرانى, آن دو را در مجموعه اى واحد و منسجم در كنار يكديگر قرار دهند.

    فصلنامه علوم سياسي پزوهشكده باقرالعلوم(عليه السلام)

    على رضا زهيرى  
    نام :
    نام خانوادگی :
    ایمیل :
     
    متن :
    متوسط امتیاز :
    %0
    تعداد آراء :
    0
    امتیاز شما :