پايگاه اطلاع رساني فرهنگ و ارتباطات ديني
ArticleID PicAddress Subject Date
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
 
 
 
 
  • محرم، بهترين مصداق كار جمعي   
  • 1391-10-05 14:40:18  
  • تعداد بازدید : 12   
  • ارسال به دوستان
  •  
  •  
  • محرم، بهترین مصداق کار جمعی

    م حمد صادق نصراللهی

    کارشناس فرهنگ و ارتباطات

    دانشگاه امام صادق علیه السلام

    آن چیزی که تجربه شخصی من نشان می دهد این است که فرهنگ کار جمعی نه تنها در حال حاضر در ایران ضعیف است که به نظر می رسد اصلا به عنوان یک میراث فرهنگی در این رابطه دچار ضعف هستیم. تاکید مقام معظم رهبری روی مسئله فرهنگ کار جمعی هم از همین جهت است که ما در این رابطه به شدت دچار خلأ هستیم. در حالی که در دیگر فرهنگ های شرقی-آسیایی(به ویژه کشورهایی مانند چین و ژاپن)کار جمعی مسئله ای بسیار جدی است.

    به نظر می رسد که آنها این رفتار را به صورت عملیاتی در نسل خودشان و حتی نسل های آینده نهادینه کرده اند. فرهنگ کار جمعی در مباحث دینی ما هم به صورت جدی مطرح شده است. در تعلیمات دینی ما تمسک به یک چیز واحد، با هم قیام کردن، تعاون و خیلی چیزهای دیگر هستند که نشان می دهند فرهنگ جمعی چقدر در اسلام دارای اهمیت است و روی آن تاکید شده اما اینکه چه عواملی در این میراث داخلی که به ما هم رسیده دخیل هستند، بايد گفت استبداد و خفقانی است که ایران سال های سال گرفتار آن بوده است. سال های سلطنت و اختناق روحیه فرهنگ کار جمعی را در ایرانیان کشت. البته من معتقدم که ما روند رو به رشدی را در راستای فرهنگ کار جمعی طی می کنیم. در نسل جدید این روحیه همکاری خیلی بیشتر دیده می شود. بخصوص در بعضی ساحت ها این مسئله بیشتر نمود پیدا می کند مثل جاهایی که رویکرد دینی تقویت شده است یا در جبهه و جنگ. ببینید که در طول جنگ همه با هم صمیمیت و وفاق داشتند اما بعد از اتمام جنگ باز هم بعضی ها بر عوامل نفاق تکیه کردند و اهمیت کار جمعی دوباره کم شد.

    مصداق خیلی کامل و جامع فرهنگ کار جمعی در ایران که باز هم ریشه در مذهب مان دارد، در ماه محرم خیلی جدی دیده می شود. در درون هر هیاتی جمعی هستند که سعی دارند باعث رشد و تعالی یکدیگر شوند. البته که ممکن است شیطان هم گاهی فریب شان دهد ولی به هر حال وحدت بین افراد کاملا دیده می شود. این وفاق و همکاری گاهی حتی بین هیات های مختلف هم دیده می شود. مثلا در سطح کلان تر نهاد هماهنگ کننده ای هیات ها را با هم هماهنگ می کند تا در یک مسیر به هم برسند که در آن صورت جلوه گری مراسم بیشتر می شود و هماهنگی بین آنها به صورت جدی تری دیده می شود و خب قطعا تبعات موثرتر و بیشتری دارد. در حوزه دانشگاه هم فرهنگ کار جمعی اهمیت زیادی پیدا می کند. البته این قضیه از دانشگاهی به دانشگاه دیگر متفاوت است.

    مثلا در دانشگاه خود ما، امام صادق، به خاطر یکرنگی و تشابه فرهنگی که بین افراد وجود دارد، دانشجویان به هم نزدیکترند و خب طبیعتا فرهنگ کار جمعی هم در آنها بیشتر دیده می شود. در حالی که در دانشگاه های دیگر که دانشجویان از خانواده هایی با اعتقادات و تفکرات متفاوت می آیند، خب کار جمعی کمتر دیده می شود. اگر باز هم بخواهیم در این زمینه ارزیابی کلان داشته باشیم باید اعتراف کنیم که فرهنگ کار جمعی در دانشگاه ها هم ضعیف است.

    بچه های ما باید از همان دوره دبستان و راهنمایی با هم کار کردن را یاد بگیرند تا در آن سنین در وجودشان نهادینه شود. در نظام آموزشی وزارت علوم اصلا پایان نامه جمعی تعریف نشده است. اگر هم چند نفر با هم روی تحقیقی کار می کنند کارشان برآیند ترکیبی نیست. یعنی مثلا یکی از فصل یک تا سه را می نویسد و آن یکی از سه تا شش، در حالی که کار باید کاملا ترکیبی و در هم آمیخته باشد. یا مثلا نتیجه گیری جمع بندی و برآیند آرا و نظرات است که همه باید در آن سهیم باشند. در حالی که ما فعلا این را نمی بینیم. یک نفر کار نفرات قبلی را می خواند و نتیجه را می نویسد. اصلش این است که از سنین پایین تر فرهنگ کار جمعی را آموزش دهیم.

    چون وقتی این ارزش ها در دبستان مثلا نهادینه شود اثرش بالاتر است چون شرایط سنی و آمادگی برای پذیرش برای آنچه که ما می خواهیم آموزش بدهیم، در آن سنین بیشتر است و ماندگاری بیشتری هم خواهد داشت. لیکن به صورت ثانویه و به عنوان یک راه حل اضطراری یک سری سیاست گذاری برای نسل جوان در دانشگاه می توان انجام داد.

    مثل اینکه پایان نامه های جمعی بنویسند یا اساتید تحقیق گروهی بدهند. نوع کلاس داری اساتید حتی می تواند در این امر موثر باشد. در بیشتر کلاس های ما ارتباطات عمودی حاکم است در حالی که اگر ارتباطات در کلاس افقی و با تعامل باشد، حتی امری مانند کلاس داری را هم می توان برای ارتقای فرهنگ کار جمعی به کار برد. فعالیت های فرهنگی جنبی در دانشگاه ها، تجربه همکاری جمعی در اردوهای جهادی، مراسم اعتکاف، فعالیت های انجمن ها و بسیج دانشجویی نمونه های خیلی عینی هستند که فرهنگ کار جمعی را تقویت می کنند.

    اینکه این عدم فرهنگ کار جمعی میراث گذشتگان بوده، در حد یک ادعاست. بعد از انقلاب ما صحنه هایی را دیدیم که نشان می دهد این خصوصیت در آن زمان کاملا قلب شده است. کشور ما طی هزاران سال فضای استبداد و خفقان را تجربه کرده در نتیجه الگوی همکاری در آن پایین آمده است. در فرهنگ استبدادی همه بیشتر به سکوت دعوت می شوند و روبه درونگرایی می روند چون می ترسند رفتارهایشان گزارش شود.

    به هرحال بنظر من طی این سال ها حضور دین تاثیر خودش را داشته است. همین مراسم محرم هزاران سال است که به صورت جمعی برگزار می شود. ولی از آنجایی که عامل منفی در جلوگیری از کار جمعی جدی بوده است، به همین دلیل است که می گوییم فعلا در حالت ایده آل نیستیم هرچند امیدواریم که پیشرفت مان در زمینه فرهنگ کار جمعی ادامه داشته باشد.

    منبع: روزنامه تهران امروز؛ مورخ 12/09/1391

     
    نام :
    نام خانوادگی :
    ایمیل :
     
    متن :
    متوسط امتیاز :
    %0
    تعداد آراء :
    0
    امتیاز شما :