پايگاه اطلاع رساني فرهنگ و ارتباطات ديني
ArticleID PicAddress Subject Date
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
 
 
 
 
  • مداحي پاپ‏   
  • 1391-10-05 14:41:55  
  • تعداد بازدید : 8   
  • ارسال به دوستان
  •  
  •  
  • مداحي پاپ

    محمد صمدي

    اشاره :

    مجالسي كه در تعزيت مصائب آل الله و تكريم اهل بيت عليهم السلام برگزار مي شود از مغتنم ترين فرصتهاي تبليغي و ارشادي و فرهنگ ساز جامعة ديني ماست، كه با توجه به پشتوانة اصيل و ريشه دار سنتي ـ و به ويژه ـ خودجوش مردمي، مي تواند در سطح كلان اثرگذار بوده و به مؤثرترين تجل‍ّي عبادات جمعي و گسترش سن‍ّت امر به معروف و نهي از منكر، در جهان تشيع مبدل شود.

    بالتبع هر گونه انحرافي در اين زمينه نيز مي تواند به همين ميزان حساس و مهم فرض و ديده شود. چندي پيش «حسينيه يا خانقاه» را در صفحات مجله ديديد و موضع گيري هاي متعدد ـ و متأسفانه فعلاً شفاهي ـ و اعلام نظرهاي گوناگوني را در پي داشت. «تقابل شور و شعور» فراخوان ديگري در همين راستاست و دستي كه در انتظار ياري ـ مكتوب ـ اهالي قلم و اهل تحقيق و دغدغة فرهنگي در اين زمينه، دراز شده است.

    ***

    از روزي كه رسول اكرم صلي الله عليه و آله و سلم فرمود: «از قتل حسين عليه السلام حرارتي در دلهاي مؤمنان ايجاد مي شود كه هيچ گاه سرد نخواهد شد»، تمام محر ّمها و عاشوراها شاهدند كه اين روايت از زبان حق صادر شده و اين خود محكم ترين سند اين روايت است.

    حقيقت اين است كه هر مصيبتي را نسياني است و هر مصيبت زده اي را آرامشي، غير از مصيبت حسين عليه السلام كه اعظم المصائب است. يكي ـ و تأكيد مي كنيم تنها يكي ـ از مظاهر و تجليات اين مصيبت در عالم ارض، مجالس حسيني است كه به وسيله دوستداران و شيعيان آن حضرت برگزار مي شود و از آنجا كه شمس جمال و كمال آن حضرات هر روز پرفروغ تر و نوراني تر از پيش مي تابد، اين روزها شاهديم كه نسل سو م انقلاب به هيئتها و مجالس اهل بيت عليهم السلام بيش از پيش توجه مي كنند. در همين وهله اول بايد گفت كه شكراين نعمت از دست و زبان احدي برنمي آيد و اين جز موهبتي ديگر از مواهب حضرت ارحم الراحمين به اين كشور نيست.

    تجمع جوانان حول محور اهل بيت عليهم السلام و يا لااقل به بهانه آن حضرات، نعمتي است كه فقط وقتي خداي نكرده از دست برود متوجه عظمت و مباركي آن مي شويم.

    در اين ميان نقش مد ّاحان به عنوان گردانندگان بخش مهمي از اين مجالس بايد بيش از پيش مورد توجه قرار گيرد.

    در حقيقت، محوري بودن شخصيت مداح در بين عام‍ّه هيئتيها در شرايطي كه منبرهاي سخنراني ما ـ جز در مواردي معدود ـ با سليقه جوانان امروز سازگاري ندارد، بيشتر به اين اهميت دامن مي ز‍ ند.

    بنابراين در اين روزگار، مداحي شاخصه و نماد مجالس و محافل اهل بيت عليهم السلام است.

    اين نوشتار مي كوشد در حد وسع و توانايي نويسنده و حوصله مخاطب، به آسيبهاي وارد آمده بر مداحيهاي جديد كه اين روزها بسيار باب شده، بپردازد. توضيح اينكه مطمئنا ً منظور ما از «مداح» همة برادراني كه از سر اخلاص و ادب سر بر آستان مبارك آل ا... عليهم السلام نهاده اند و به لباس نوكري اين خاندان ملب‍ّس شده اند، نيست كه خاك پاي آنان سرمة چشمان ماست، منظور ما همانهاست كه مي دانيم و مي دانيد.

    آسيبهاي وارد آمده بر مداحي امروز را مي توان از سه ديدگاه مورد بررسي قرار داد. ابتدا از منظر فرم و قالب، سپس از منظر محتوا و مطالب و سپس آسيبهايي كه شخصيت مداحان امروز را تهديد مي كند.

    الف) آسيب شناسي مداحي امروز از منظر فرم و قالب:

    1) توجه بيش از حد به قالب و ظاهر مداحي:

    در گذشته مداحان، مضامين و محتواهاي عالي و بلند را در قالب اشعار و نوحه ها و سبكهاي مناسب در اعماق جان شنوندگان مي نشاندند و تمام هنر مداح در اين بود كه آن مطالب را با تأثيرگذارترين شكل ممكن به مخاطب تحويل دهد.

    امروزه اما قرار است تا در قالب فلان سبك و فلان نوحه و فلان نغمه، محتوايي نه چندان عالي به گوش شنونده برسد و بين اين دو روش فرسنگها فاصله است.

    2) استفاده از سبكهاي مبتذل، تقليدي و نچسب:

    يكي از مشكلات جدي مداحيهاي جديد رواج بي حد و حصر آهنگها و سبكهايي است كه هيچ هماهنگي و قرابت و نسبتي با فرهنگ اهل بيت عليهم السلام و مجالس آنها ندارد. تا جايي كه متأسفانه بعضي از آهنگهاي مورد استفاده مداحان كپي برابر با اصل موسيقيهايي است كه شنيدن آن حرام قطعي است.

    استفاده از اين آهنگها، جداي از اينكه دون شأن حضرات اوليا ء و مجالس آنان است، وقتي براي مخاطبي خوانده شود كه قبلا ً ولو يك بار اين آهنگ را شنيده باشد، تداعي ذهني نامطلوبي خواهد داشت.

    در گذشته نواها و نغمات استفاده شده در تعزيه ايراني آن قدر داراي غناي موسيقايي بود، كه به نظر بعضي صاحب نظران موسيقي، ضامن حفظ موسيقي ايراني بوده است. (مقاله استاد ابوالحسن خان صبا، نوشته شده در سال 1335 شمسي) و حتي نقل مي شود كه بعضي بزرگان موسيقي ايران از جمله ابوالحسن اقبال السلطان براي يادگيري و درس آموزي در مجالس تعزيه حضور مي يافته اند (به نقل از استاد موسي معروفي)

    ترجيح مي دهيم قضيه را به همين جا ختم كنيم و نپرسيم كه جواب مستمعان مؤمني را كه مي پرسند بعضي آقايان مداح اين سبكها ـ را از كجا ياد گرفته اند چه بايد داد؟ مطمئناً اينجا ديگر نمي توان گفت: اين هم عنايت ارباب بوده.!

    3) رواج نوحه محوري و شور محوري و كم رنگ شدن روضه خواني:

    كساني كه تجربه مداحي دارند مي دانند كه خواندن نوحه اعم از زمينه، ريز، واحد و يا شور به مراتب آسان تر از خواندن مصيبت و روضه است. در حقيقت پختگي و هنر و روحيات يك مداح هنگام خواندن روضه خود را نشان مي دهد.

    اين روزها به نظر مي رسد بسياري از مداحان جوان براي ميان بر رفتن اين راه، از خواندن روضه و مصيبت گريزانند و ترجيح مي دهند قسمت اعظم مجلس خود را با نوحه پر كنند.

    يكي ديگر از دلايل اين امر، قابليتهاي زياد نوحه براي تنوع سازي و جوش و هيجان و تحرك بيشتر آن براي جوانان است. البته بعضي مداحان عنوان مي كنند كه نه خودشان و نه مستمعشان ـ كه احتمالا ً بسيار آماده و كنايه فهم است ـ تاب شنيدن روضه و مقتل را ندارند و آنها هم به همين دليل نوحه مي خوانند. بگذريم كه در نوحه ها گاهي مطالبي خوانده مي شود كه در هيچ مقتل مكشوفي به اين صراحت و با اين بي پرده گي گفته نشده است!

    ب) آسيب شناسي مداحي امروز از منظر محتوا و مطالب:

    1) خواندن روضه هاي دروغ و بي پايه:

    اين معضل از قديم همواره گريبانگير بخشي از جامعه مداحان بوده و در حقيقت ميداني بزرگ براي آزمايش تقواي مداح به حساب مي آيد. انتخاب اينكه شما با يك كلمه دروغ، مجلسي را سرتا پا اشك و داد و فرياد كنيد يا اينكه مقتل را راست و مستند بخوانيد و حتي اگر يك قطره اشك از چشم كسي نريزد و شما صرفا ً به وظيفه تان عمل كرده باشيد، امتحاني است بسيار بزرگ.

    نقل است كه شخصي در خواب ديد كه نسبت به حضرت اباعبدالله عليهم السلام بي ادبي و جسارت كرده است. فردا صبح پيش يكي از علما ء بزرگ آن دوره رفت و جريان خواب را نقل كرد. آن عالم با اندكي تأم‍ّل فرمود: شما روضه خوان هستيد؟ مرد گفت: بله. آن عالم بزرگوار فرمود: ديگر روضه دروغ نخوانيد.

    صورت برزخي و مثالي بعضي مطالب و روضه هاي دروغ و جعلي، همان است كه آن شخص در خواب ديده بود. آشنا نبودن مداح با تاريخ و مقاتل معتبر و مشهور، باعث مي شود كه در خواندن روضه به ذكر وقايع مجعول و بي پايه پناه ببرد و بسياري اوقات به بهانه «زبان حال» گفتن، چيزهايي بگويد كه موجب وهن و كسر شأن حضرات ائمه عليهم السلام شود.

    كلام آن حضرات و نحوه برخورد و سلوك ايشان در هنگام مصيبت ديدن، اضطرار، غم، خشم، شادي و... بسيار بسيار ظريف تر و دقيق تر از آن است كه ما و امثال ما بتوانيم در چهارچوب زبان حال به جاي آن بزرگواران حرف بزنيم. چون در هر صورت زبان حال نيز اثر خود را در ذهن شنونده مي گذارد و حتي اگر بداند اينها واقعيات و مسل‍ّمات تاريخي نيست و ساخته ذهن مداح است، بالاخره به مرور زمان در شكل گيري فضاي ذهني او نسبت به اولياي دين و قيام و نهضت عاشورا بسيار تأثيرگذار است.

    و اين گونه است كه ابعاد حماسي شخصيتي بزرگوار مانند حضرت عقيله بني هاشم زينب كبري سلام الله عليها، كم كم از روضه ها و مراثي حذف مي شود؛ زيرا مداحي كه زبان حال مي خواند، هيچ گاه درنمي يابد كه چگونه مي توان در عين زن بودن و سر تا پا عاطفه بودن، چگونه مي توان در عين مصيبت كشيدن و در زنجير دشمن اسير شدن، باز اين همه بزرگ و حماسي و عزيزالنفس بود. در نتيجه در قالب زبان حال و روضه هاي جعلي و ساختگي، اين شخصيت بزرگوار را همچون يك زن معمولي مصيبت ديده معرفي مي كند.

    بدبختي بزرگ ديگر اين است كه مداح معمولاً در تكرار زبان حال، ديگر اشاره اي به زبان حال بودن مطالب ندارد و آن را نيز هم رديف روضه ها و واقعيات تاريخي مطرح مي كند و با اين روش بسياري از اين زبان حالها كه ساخته و پرداخته ذهن مداح است، كم كم به صورت يك باور عمومي و جزئي از تاريخ عاشورا به حساب مي آيد.

    2) استفاده از اشعار نامناسب

    يكي از خصوصيات و لوازم مداح شدن در گذشته آشنايي با ادبيات، شناخت شعر و تسل‍ّط بر نحوه اجراي اشعار مختلف بوده است. امروزه اما بعضي مداحان جوان اين نياز را در خود احساس نمي كنند و با پياده كردن اشعار از روي نوار و CD بر كاغذ و دوباره خواني آنها، ديگر حتي نگاهشان به ديوانها و مجموعه هاي شعر نمي افتد.

    يكي از توصيه هاي مهم رهبر معظم انقلاب به مداحان اهميت دادن به شعر و نخواندن اشعار سبك و ضعيف در مجالس است، حتي اگر آن شعر ضعيف با اخلاص و حالي خوش سروده شده باشد. متأسفانه جز تعدادي معدود از مداحان كه اغلب از پير غلامان اين آستان مقدس هستند، بقيه توجه شايسته اي به رهنمود ايشان نكردند.

    در طول تاريخ نيز شاهديم كه شعر شعرايي مانند كميت و دعبل و سيد حميري و... به لحاظ ادبي و قو ّت شعر در جايگاه رفيعي قرار داشته و جز ء اشعار محكم و فخيم زمان خود محسوب مي شده اند.

    عقل انسان نيز تأييد مي كند كه انسان براي مدح بهترين شخصيتهاي عالم بايد از بهترين ابزار و وسايل استفاده كند كه يكي از اين ابزار و وسايل شعر است.

    امروزه در هيئتها، بسياري از چيزهايي كه به عنوان شعر، مخصوصاً در قالب نوحه و شور خوانده مي شود، حتي فاقد وزن و رديف و قافيه صحيح است. نكته مهم ديگر رواج ادبيات عرفاني و غنايي ايران در هيئتهاي مذهبي، طي سالهاي اخير است.

    به اين روند توجه كنيد:

    مداح، نام رابطه خود و مستمع با اهل بيت عليهم السلام را، عشق مي گذارد و چون در حافظه تاريخي اين ملت، عشق با ادبيات عرفاني و غنايي شناخته مي شود، به سراغ آن اشعار مي رود و صحبت از خال و لب و گيسو و قد و قامت به ميان مي آورد، بي آنكه متوجه باشد كه در آن ادبيات اين الفاظ نشانه اي بودند براي بيان معاني عرفاني.

    رواج اين كار حتي گاهي باعث توهين به ساحت مقدس اوليا ء عليهم السلام مي شود. آن قدر روي اين اشعار تأكيد مي شود كه در نهايت تصوير ابوالفضائل كربلا، جناب عباس عليه السلام، از آن كوه كرامات و بزرگواريها تبديل مي شود به يك جوان رعنا و رشيد و زيبا صورت و زيبا چشم و البته غيور و هميشه غضبناك.

    و خدا مي داند بسيار پيش آمده كه بعضي اشعار و حرفها در مورد شخصيتهايي مثل ناموس عالم خلقت حضرت زهراي مرضيه سلام الله عليها و يا حضرت رقيه سلام الله عليها از زبان مداح بيرون آمده كه عرق شرم بر پيشاني كساني نشانده كه ذره اي و فقط ذره اي از حرمت و عظمت اين بزرگواران را درك كرده اند.

    3) استفاده از گويش كوچه بازاري و لهجه اهل باطل:

    ظاهراً اين به عنوان يك ارزش در بين مداحان مطرح شده كه مداح بايد داش مشدي گري و لوطي گري را در حد اعلاي آن رعايت كند. اين امر وقتي بيشتر به چشم مي آيد كه شما خارج از يك مجلس با شخصي از طيف مداحان برخورد داشته باشيد. از مشخصات اين نوع ادبيات استفاده از الفاظ سخيفي است كه به هيچ وجه در شأن زباني نيست كه به ذكر حضرات ائمه عليهم السلام گوياست.

    حتي كلفت كردن صدا نيز به تبعيت از همين فرهنگ و گويش در بين بسياري از مداحان نوجوان و جوان باب شده است و حال آنكه اين ادبيات هيچ گاه در بين بزرگان ديني ما و علما ء سلف، سابقه و رواج نداشته و هر چه بوده ادب و وقار و طمأنينه بوده.

    4) فاش خواندن مصيبت:  

    يكي ديگر از آسيبهاي محتوايي مداحي امروز اين است كه مداح وقتي هم چند دقيقه محدود به روضه خواني مي پردازد، روضه را اصطلاحا ً مكشوفه مي خواند. اين امر شايد به اين دليل باشد كه بر فن و هنر مرثيه خواني مسل‍ّط نيست.

    يك استاد صاحبدل و دل سوخته مي تواند حتي با نقل مقدمات يك روضه، مانند وداع حضرت علي اكبر عليه السلام با اهل حرم و مطالبي شبيه اين، مجلس را به اوج احساس برساند و به اصطلاح از مجلس اشك بگيرد و ممكن است كس ديگري براي گرياندن مستمع در همين روضه به فجيع ترين حالت ممكن حتي مقصود مقتل را از اصطلاح «اربا ً اربا ً» هم تشريح كند.  

    هنوز بازار نوار يكي از مداحان عزيز گرم است كه شعر آتشين و سنگين: «او مي دويد و من مي دويدم... » را همراه با گروه اركستر اجرا كرده، شعري كه در سال فقط يك بار آن هم در ظهر عاشورا اگر حال مجلسي اقتضا ء كرد مي شود يكي دو بيتش را خواند و ديگر هيچ نخواند.  

    واقعا ً اگر ما اعتقاد داشته باشيم حضرت صاحب الامر عليه السلام در مجالس ما حاضر و ناظر هستند باز هم مجالس ما و مداحي ما همين وضع را خواهد داشت؟

    5) محو شدن برخي سنتهاي پسنديده:  

    در گذشته بين جامعه مداحان بعضي سنتهاي پسنديده رواج داشته از جمله خواندن قصايد پندآموز و يا خواندن متن يك روايت همراه با ترجمه و توضيح مختصر كه براي آماده تر شدن دلها و ايجاد يقظه و تن‍ّبه در مستمع، بسيار مفيد بود.

    در بعضي مواقع نيز مجلس با مناجات آغاز مي شده و به قول يكي از منبريان قديمي تهران، اول خودشان را كيسه مي كشيدند بعد براي امام حسين عليه السلام گريه مي كردند.

    اين روزها به نظر مي رسد كه در بين مداحان جوان و امروزي اين سنتهاي نيكو در حال از بين رفتن است.

    6) فراموش شدن ماهيت حقيقي و ناب عزاداري:  

    براي درك بهتر اين موضوع كافي ست سري به بهشت زهرا بزنيد و بر سر قبر كسي كه تازه به خاك سپرده شده و اطرافيان او بر سر مزارش نشسته اند برويد و گريه و عزاداري آنها را مقايسه كنيد با انواع و اقسام مدلهاي سينه زني پاپ و راك و... كه اين روزها مد شده و به كلي خالي از روح و باطن هستند.

    و حالات مصيبت زده ها را مقايسه كنيد با حالت مداحي كه در اوج مصيبت خواندن به تنظيم نبودن صداي ميكروفن اعتراض مي كند.

    7) عدم توجه به مسائل اجتماعي روز:

    در حقيقت ترويج و اشاعه دين فردگرايانه يكي از آفات مهم بعضي از محافل ديني امروز ماست. بي توجهي نسبت به مسائلي مانند فقر، فساد، فقدان عدالت اجتماعي، تبعيض و... در بعضي مجالس مذهبي، آفتي است كه در صورت بي توجهي، نوع دين ورزي جوانان را كاملاً دچار تحريف خواهد كرد و جوانان هيئتي ما به سوي صوفي گري و عزلت گزيني كشيده خواهند شد. در زمان جنگ مملكت ما نياز به رزمنده پرشور و عاشق داشت. هيئتهاي آن روز نياز آن روز را به درستي درك كردند و از همين مساجد و هيئتها و روضه ها بود كه بسيجيان عازم جبهه مي شدند.  

    8) پرداختن به آنچه مستمع بيشتر مي پسندد به جاي آنچه بايد بشنود:

    تمايل مخاطب عام، بيشتر به سمت مطالبي است كه در جهت تأييد و اميد بخشيدن به او و مطابق ذوق و سليقه او باشد نه در جهت اعتراض و اصلاح و فرهنگ سازي.

    و مداح بايد خود را از اين آفت بر حذر دارد.

    نمونه هاي بسياري از اين تعامل را اين روزها مي بينيم كه مداح طبق خواست و سليقه صاحب هيئت يا جو ّ حاكم بر يك هيئت خاص مي خواند و مورد مقبوليت و تأييد آن جمع قرار مي گيرد. يعني مداح دنباله روي مستمع مي شود.

    مثلا ً خود مداح مقيد به نماز اول وقت است ولي وقتي در يك جو ّ خاص كه به عزاداري بيش از نماز اهميت مي دهند قرار مي گيرد، نه خود نماز اول وقت مي خواند و نه ديگران را امر به معروف مي كند.

    بعضي از مداحان با تقوا كه شاهد اعمال خلاف شرع و شئونات اسلامي در بعضي هيئتها هستند، از ترس گريز مخاطبشان از يك تذكر عادي و دوستانه نيز ابا دارند و ترجيح مي دهند همه چيز را به امام حسين عليه السلام بسپارند.  

    9) طبقه بندي مستمعان

    از رسومات بسيار ناپسند اين روزگار در باب مداحي، تبعيض و تقسيم بندي مستمعان به محرم و نامحرم(!) و عمومي و خصوصي است آن هم در مجالس عمومي.

    مداح بعضي حرفها را مي گذارد براي وقتي كه نامحرمي در مجلس نباشد و همه به اصطلاح، اهل حال باشند و اين مطلب را هم پشت ميكروفن و در جلوي همه خلق الله و با افتخار مي گويد. و من مستمع بي حال نامحرم تازه وارد ناشي فكر مي كنم، با امام حسين، و دم و دستگاه حضرتش نامحرم هستم و اين غصه مجال اين فكر را به من نمي دهد كه وقتي حضرت صاحب الزمان عليه السلام لياقت تشرف به مجلس اباعبداالله را به تو مرحمت فرمودند و تو را قابل حضور ـ فقط حضور خشك و خالي ـ در اين مجالس دانسته اند، مداح و بزرگ تر از مداح كيست كه تو را شهروند درجه 2 و 3 آرمان شهر امام حسين عليه السلام بداند و خود و هم مسلكانش را شهروند درجه 1؟

    10) عرفي گرايي:

    به معني شكستن وجه قدسي و ملكوتي اولياي دين است. در هنگام خواندن مدح و مرثيه، مداح ممكن است در دو دام بيفتد.  

    دام اول: اسطوره سازي

    يعني مداح شخصيت اولياي دين را همتراز شخصيتهاي اسطوره اي قرار مي دهد و تنها بر يكي از وجوه شخصيتي اوليا تأكيد مي كند به گونه اي كه مثلا ً حضرت امير المؤمنين صلوات الله عليه در حد پهلوان پهلوانان عالم نمود پيدا مي كند و وجوه ديگر شخصيت ايشان مورد غفلت قرار مي گيرد.

    در حقيقت مداح به دنبال جنبه هايي مي گردد كه در خود به آنها بيشتر علاقه دارد و در نتيجه مداحان جوان، اميرالمؤمنين عليه السلام را همان پهلوان با قدرت مافوق بشر ترسيم مي كنند و حضرت عباس عليه السلام را نيز به همراه كمي چاشني جمال و زيبايي همين طور، و امام حسين عليه السلام مي شود مظلوميت محض، نه حماسه اي، نه صلابت و هيبتي، نه خطابه و سياست و حكمتي...

    دام دوم: هم ذات پنداري با شخصيتهاي ديني

    مداح خود را به جاي اولياي دين قرار داده و سپس تشخيص مي دهد كه اگر من به جاي او باشم در آن لحظه چه حركتي انجام مي دهم؟ و اين مي شود زبان حال! فارغ از اينكه نگاه آنها به عالم به اندازه طول و عرض اين عالم با نگاه ما به اين عالم و اتفاقاتش متفاوت است.

    11) اظهارنظر پيرامون مسائلي كه دربارة آنها تخصص ندارد.  

    از آسيبهاي جدي مجامع و محافل مذهبي امروز ما، اين است كه علاقه جوانان به مداحان باعث شده تا مداحان خود را در جايگاه وعظ و افتا ء و دستگيري از خلق ببينند و اگر صلاحيت و دانش اين كار را داشتند چقدر خوب بود.

    بعضي از مداحان امروز، هم منبري اند هم خطيب، هم استاد اخلاق و سير و سلوك، هم مرجع تقليد، هم كارشناس و تحليل گر مسائل سياسي و اقتصادي و علمي و نظامي و... و هم روضه خوان!

    به عنوان نمونه بارها شنيده ايم كه بعضي آقايان در مجالس مولودي اين چنين افاضه فرموده اند كه:

    هر چه بيشتر كف بزنيد حضرت زهرا سلام الله عليها شادتر مي شوند.

    حضرت زهرا سلام الله عليها از سر همه تقصيرات و اسائه ادبهاي ما بگذرد كه اگر چنين شود خدا هم مي گذرد.

    ج) آسيبهايي كه شخصيت مداحان را تهديد مي كند :

    1) غفلت از تهذيب نفس:

    متأسفانه گاهي ديده مي شود كه چون مداح خود را برخوردار از نعمت ارتباط روحي با حضرات ائمه عليهم السلام مي بيند، نسبت به تهذيب نفس و رعايت و تمرين تقوا، غفلت مي ورزد. فراموش نكنيم كه آن حضرات با بيانهاي مختلف و در روايات متعدد، فرموده اند: «دوست ما نيست مگر كسي كه ترك حرام و ايتان واجب داشته باشد».

    اثرات سو ء آلوده بودن مداح به بعضي رذايل، به مراتب بيشتر از آلودگي ديگران است. زيرا در نظر عوام مردم، مداح نماينده و تابلوي دستگاه سيد الشهدا عليه السلام به حساب مي آيد و توقع مردم از اين قشر توقع ديگري است.

    يك برخورد نامناسب ممكن است پاي جواني را لااقل تا مدتها از اين مجالس سراپا نعمت و بركت و مغفرت كوتاه كند كه اين خود گناه بسيار بزرگ ديگري است.

    يادمان باشد عزيزترين نوكران در آستان حضرت اباعبدالله عليه السلام، متواضع ترين، مهربان ترين، باتقواترين و بااخلاص ترين نوكران هستند نه خوش صداترين و پرجوش و خروش ترين و معروف ترين.

    2) مريد بازي و نوچه پروري:

    شايد دليل رواج اين آفت اين باشد كه مداح به دليل نداشتن هنر مجلس گرداني و ارتباط با هر نوع مخاطب، فقط در شرايطي خاص و با حضور عده اي خاص مي تواند خوب بخواند و گرمي مجلس او وابسته به حضور همين اشخاص و شنوندگان حرفه اي است. گريه كن حرفه اي، سينه زن حرفه اي، كنايه فهم حرفه اي و...

    و در هر صورت اين هم يكي از نتايج غفلت از تهذيب نفس است.

    خدا رحمت كند حضرت امام را كه برقي از نور محمد و آل محمدعليهم السلام بود در آينه زمان ما.

    نقل شده كه ايشان اجازه نمي دادند هيچ كس اعم از شاگرد و مريد و طلبه و... پشت سرش راه برود. مي ايستاد تا همه رد شوند و دوباره تنها و به دور از هياهو و تشريفات از كوچه عبور مي كردند.

    3) عدم ارتباط با علما ء و روحانيت:

    مداح و غير مداح اگر با روحانيت و علماي رباني ارتباط نداشته باشند، در معرض سقوط قرار دارند و فرقي بين بي سواد و روشنفكر آنها نيست. نتيجه عدم ارتباط با روحانيت و علماي عامل دين، باز شدن پاي انواع و اقسام بدعتها در مجالس حسيني است.

    امام حسين منهاي تقوا، امام حسين منهاي انجام وظايف اجتماعي و در يك كلام امام حسين منهاي دين، از اثرات سو ء اين جدايي است.

    البته در اين ميان بعضي طلاب و روحانيان و اهل علم نيز بي تقصير نيستند. چرا كه زماني عمود خيمه مجالس حسيني علما بودند و امروز حاشيه نشين و سخنران قبل از مداحي شده اند.

    زماني در همين مملكت مجتهدان جامع الشرايط ما هم منبري بودند و هم روضه خوان. و مگر شياطين انس و جن مي توانستند به اين راحتي در چنان مجالسي رخنه كنند؟

    منبع: ماهنامه سوره ، شماره 20

     
    نام :
    نام خانوادگی :
    ایمیل :
     
    متن :
    متوسط امتیاز :
    %0
    تعداد آراء :
    0
    امتیاز شما :